ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ମହାକାଶ ମିଶନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ନୂତନ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ, ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ISROରୁ ୧୦୦ରୁ ୧୨୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଇସ୍ତଫା ଦେଉଥିବା ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି। ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚିତ କରୁଛି ଯେ ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବିଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରୋର ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅଭିଜ୍ଞ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନିଜ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି । ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, ISRO ଛାଡିଥିବା ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଗନଯାନ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ଭଳି ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଐତିହାସିକ ମାନବ ମହାକାଶ ମିଶନ ‘ଗଗନଯାନ’ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଟେଲାଇଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାମ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଏହି ସଂସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ‘ବ୍ରେନ୍ ଡ୍ରେନ୍’ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ହଠାତ ଏପରି ଇସ୍ତଫା ଦେବା ମାମଲାକୁ ନେଇ ସରକାରୀ ବିଭାଗ ଏବଂ ମହାକାଶ ବିଭାଗକୁ ଚିନ୍ତିତ କରିଛି।
‘ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ଏହିପରି ହଠାତ୍ ସଂସ୍ଥା ଛାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ‘ଗଗନଯାନ’ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି । ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମହାକାଶ ବିଭାଗ ତୁରନ୍ତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ସହ ଇସ୍ତଫା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ନିୟମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛନ୍ତି ।
ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନରୁ ଅଭିଜ୍ଞ ପ୍ରତିଭାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଦେଶର ଘରୋଇ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃଦ୍ଧି। ସମ୍ପ୍ରତି, ସରକାର ପ୍ରମୁଖ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଯାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି। ସେବେଠାରୁ, ଅଭିଜ୍ଞ ମହାକାଶ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଚାହିଦା ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି। ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଭଲ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଏବଂ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଆକର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ, ଅନେକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ISRO ବୈଜ୍ଞାନିକ ସରକାରୀ ଚାକିରି ଛାଡି କର୍ପୋରେଟ୍ ମହାକାଶ ଶିଳ୍ପକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ସିଧାସଳଖ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଯୋଗୁଁ ମିଶନ ବିପଦରେ
ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କହିବାକୁ ଗଲେ, ISROର ମୋଟ ୧୪,୬୦୦ରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଇସ୍ତଫା ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ମନେହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଗଭୀର। ପ୍ରାୟ ୮୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ୟୁ.ଆର. ରାଓ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସେଣ୍ଟର ଛାଡିଛନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୧,୩୩୯ ଜଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଏ। ଅତି କମରେ ୨୦ ଜଣ ବରିଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର ଛାଡିଛନ୍ତି, ଯାହାର କର୍ମଚାରୀ ସଂଖ୍ୟା ୪,୫୭୭। ଏଥିରେ LVM-3 ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭିକ୍ଟର ଜୋସେଫ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ-3 ର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜର ଆଦିତ୍ୟ ରାଲ୍ଲାପାଲିଙ୍କ ପରି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଗଗନଯାନ ଭଳି ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନକୁ ଧୀର କରୁଛି। ଯଦି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ଗ୍ରୋଥ୍, ଦରମା ଅସଙ୍ଗତି ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ଭଳି ମୂଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାନଯାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦେଶର ବଡ଼ ବଡ଼ ମହାକାଶ ଅଭିଯାନର ସମୟସୀମା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ ।