ପ୍ରଭୁ ଭୋଳାନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ଦାନି। ଯଦି ମହାଦେବ ଥରେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ତେବେ ସେ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏବେ ତ ଚାଲିଛି ଶ୍ରାବଣ ମାସ । ପବିତ୍ର ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଜୟିନୀ ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ଏପରି ଏକ ଚମତ୍କାର ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ କହିବୁ ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାଣ ମତ ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଶିକୁଳିରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ।
ଧାର୍ମିକ ସହର ଉଜୟିନୀ ରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ଏହା ଏକ ଚମତ୍କାର ମନ୍ଦିର । ଏହା ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିର ସମ୍ରାଟ ବିକ୍ରମଦିତ୍ୟଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ଶିବ ନିଜେ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଆସିଲେ ଓ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଶିକୁଳିରେ ବାନ୍ଧିଲେ । ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁତାପ କରି ପୁଅ ହେବାର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ମାର୍କଣ୍ଡେୟାଙ୍କ ବୟସ କମ୍ ଥିଲା, ଏହି କାରଣରୁ ଋଷି ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଋଷି ମାର୍କାଣ୍ଡେଙ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପ ବୟସ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ବାପା ଚିନ୍ତିତ ଥିବାରୁ ପୁଅ ରାଗିଗଲା। ଦିନେ ପୁଅର ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପୁରା କାହାଣୀ କହିଲେ । ଏହା ପରେ ପିତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ପାଇବା ପାଇଁ ଅବନ୍ତିକା ତିର୍ତ୍ତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାକାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେହି ମନ୍ଦିରରେ ମାର୍କାଣ୍ଡେୟା ଭଗବାନ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କଠୋର ଅନୁତାପ କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ବାର ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯମରାଜ ତାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଋଷି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଦୁଇ ହାତରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଧରିଥିଲେ।
ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଯମରାଜ ମାର୍କାଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଜୀବନ ନେବାକୁଆସିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଦେଖା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଯମରାଜଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରରେ ଶିକୁଳିରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ।
କାଳର ଅର୍ଥ ଯମରାଜ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଏବେ ବନ୍ଧା । ମନ୍ଦିରରେ ଆବଦ୍ଧ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଦକ୍ଷିଣ ଆଡକୁ ମୁହାଁଇଛି । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଖି ଖୋଦିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଦକ୍ଷିଣ ହେଉଛି ସମୟର ଦିଗ । ଏମିତିରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ମହାକାଳ କାଳ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଚମତ୍କାର ହେତୁ ବର୍ଷସାରା ଭକ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ରହିଥାଏ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ । ଜନ୍ମଦିନ ଏବଂ ବିବାହ ବାର୍ଷିକୀ ପରି ପର୍ବ ହେଉ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଉତ୍ସବ ହେଉ, ହଜାର ହଜାର ଶିବ ଭକ୍ତ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ବିଶେଷ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ସେମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କାମନା କରନ୍ତି ।